15504 SPICE ve Diğer ISO Belgelendirmeleri İçin Hemen İletişime Geçin
Uzman ekibimiz size en kısa sürede dönüş sağlasın.
ISO 15504 SPICE Seviye 2 nasıl alınır? Yazılım süreç olgunluk yolculuğunda Seviye 2, firmaların büyük çoğunluğu için hem en önemli hem de en zorlu eşiği temsil eder. Kamu ihalelerinde en sık talep edilen capability level olan Seviye 2, süreçlerin yalnızca gerçekleştirilmesinden öte planlanması, izlenmesi ve kontrol edilmesini gerektiren kapsamlı bir dönüşümü ifade eder. Bu yazıda ISO 15504 SPICE Seviye 2’nin gereksinimleri, değerlendirme kriterleri, hazırlık adımları ve assessment sürecinde dikkat edilmesi gereken noktalar kapsamlı biçimde ele alınmaktadır.
ISO 15504 SPICE Seviye 2 Nedir?
SPICE seviyeleri çerçevesinde Seviye 2, “Yönetilen Süreç” olarak tanımlanır. İngilizce terminolojide “Managed Process” olarak adlandırılan bu seviyede süreçlerin yalnızca amacına ulaşması değil; planlanması, kaynak tahsisi yapılması, izlenmesi ve çıktılarının kontrol altına alınması beklenmektedir.
ISO 15504 SPICE Seviye 1 ile Seviye 2 arasındaki temel fark şu şekilde özetlenebilir:
| Boyut | Seviye 1 | Seviye 2 |
|---|---|---|
| Planlama | Gayri resmi veya yok | Yazılı ve onaylı plan zorunlu |
| İzleme | Sonuca bakılır | Süreç adımları aktif izlenir |
| Kaynak yönetimi | Gerektiğinde atanır | Önceden planlanır ve takip edilir |
| Sorumluluklar | Belirsiz veya örtüşen | Net biçimde tanımlanmış |
| Çıktı kalitesi | Değişken | Tanımlı kriterlere göre kontrol edilir |
| Kayıt tutma | Tutarsız | Sistematik biçimde yürütülür |
Seviye 2 İçin Gereken Process Attribute’lar
SPICE capability levels çerçevesinde Seviye 2’ye ulaşmak için Seviye 1’in tüm gereksinimlerinin karşılanmasının yanı sıra iki ek process attribute’un da sağlanması gerekmektedir.
PA 2.1 — Performans Yönetimi (Performance Management)
Bu attribute, sürecin performansının planlanıp planlanmadığını ve izlenip izlenmediğini değerlendirir. PA 2.1 kapsamında assessor şu kanıtları arar:
- Süreç için yazılı performans hedefleri belirlenmiş mi?
- Süreç uygulaması planlanmış ve bu plan resmi olarak onaylanmış mı?
- Süreçte görev alan kişilerin rolleri ve sorumlulukları tanımlanmış mı?
- Gerekli kaynaklar ve altyapı belirlenmiş ve sağlanmış mı?
- Plandan sapmalar tespit ediliyor ve ele alınıyor mu?
PA 2.2 — İş Ürünü Yönetimi (Work Product Management)
Bu attribute, süreç çıktılarının yönetilip yönetilmediğini değerlendirir. PA 2.2 kapsamında assessor şu kanıtları arar:
- Süreç çıktıları için gereksinimler tanımlanmış mı?
- Çıktılar uygun biçimde dokümante ediliyor ve kontrol altına alınıyor mu?
- Çıktılar gözden geçiriliyor ve tanımlı gereksinimlere uygunluğu doğrulanıyor mu?
Seviye 2 Değerlendirmesinde Puanlama Sistemi
Her process attribute için dört olası puan mevcuttur. Seviye 2 belgesine ulaşmak için PA 2.1 ve PA 2.2’nin belirli düzeylerde karşılanması gerekmektedir:
| Process Attribute | Minimum Gereksinim |
|---|---|
| PA 1.1 | Fully Achieved (F) |
| PA 2.1 | Largely Achieved (L) veya Fully Achieved (F) |
| PA 2.2 | Largely Achieved (L) veya Fully Achieved (F) |
| Puan | Açıklama | Gerçekleşme Oranı |
|---|---|---|
| N (Not Achieved) | Karşılanmamış | %0 – %15 |
| P (Partially Achieved) | Kısmen karşılanmış | %15 – %50 |
| L (Largely Achieved) | Büyük ölçüde karşılanmış | %50 – %85 |
| F (Fully Achieved) | Tam olarak karşılanmış | %85 – %100 |
ISO 15504 SPICE Seviye 2 İçin Hazırlık Adımları
1. Adım: Mevcut Durum Değerlendirmesi
Seviye 2 hazırlık sürecinin ilk adımı, firmanın mevcut süreçlerinin PA 2.1 ve PA 2.2 gereksinimlerini ne ölçüde karşıladığının analiz edilmesidir. ISO 15504 gereksinimleri çerçevesinde gerçekleştirilen bu değerlendirme, tüm hazırlık planının temelini oluşturur.
2. Adım: Süreç Planlarının Oluşturulması
Seviye 2’nin en kritik gereksinimi yazılı ve resmi süreç planlarıdır. Her süreç için oluşturulacak planlar şu unsurları içermelidir:
- Sürecin amacı ve kapsamı
- Gerçekleştirilecek aktiviteler ve sıralaması
- Her aktivitenin sorumlusu
- Zaman çizelgesi ve kilometre taşları
- Gerekli kaynaklar, araçlar ve altyapı
- Beklenen çıktılar ve kalite kriterleri
- Risk ve bağımlılıklar
3. Adım: İzleme Mekanizmalarının Kurulması
Planlama kadar önemli olan diğer gereksinim, bu planların fiilen izlenmesidir. Seviye 2’de izleme için kullanılabilecek pratik araçlar şunlardır:
- Haftalık süreç durum toplantıları ve tutanakları
- Sprint veya iterasyon gözden geçirmeleri
- Proje yönetim araçlarında süreç uyumu takibi
- Milestone bazlı ilerleme raporları
- Sapma tespiti ve düzeltici eylem kayıtları
4. Adım: İş Ürünü Yönetiminin Kurulması
Her sürecin çıktıları net biçimde tanımlanmalı ve bu çıktıların nasıl oluşturulacağı, nerelerde saklanacağı ve nasıl gözden geçirileceği belirlenmelidir:
| Çıktı Yönetimi Unsuru | Açıklama |
|---|---|
| Çıktı listesi | Her süreç için beklenen çıktıların eksiksiz listesi |
| Çıktı şablonları | Tutarlı çıktı üretimini kolaylaştıran hazır formlar |
| Gözden geçirme süreci | Çıktıların kalite kontrolünün nasıl yapılacağı |
| Versiyon yönetimi | Çıktıların sürümlerinin takip edilmesi |
| Saklama ve erişim | Çıktıların nerede ve nasıl saklanacağı |
5. Adım: Kanıt Toplama Sisteminin Kurulması
SPICE dokümantasyonu açısından Seviye 2 assessment’ında assessorun görmek isteyeceği kanıtlar önceden belirlenmeli ve sistematik biçimde toplanmalıdır.
PA 2.1 için toplanması gereken kanıtlar şunlardır:
- Proje planları ve güncellenmiş versiyonları
- Kaynak atama belgeleri
- Durum raporları ve toplantı tutanakları
- Sapma ve düzeltici eylem kayıtları
- Kilometre taşı tamamlanma kayıtları
PA 2.2 için toplanması gereken kanıtlar şunlardır:
- Çıktı gereksinimleri belgeleri
- Gözden geçirme kayıtları ve onay belgeleri
- Versiyon kontrol kayıtları
- Kalite kontrol kayıtları
- Çıktı kabul kriterleri
6. Adım: Ekip Eğitimi
Süreçleri uygulayan ekiplerin Seviye 2 gereksinimlerini anlaması ve günlük çalışmalarını bu gereksinimlere göre yürütmesi şarttır. Eğitim kapsamında şu konular ele alınmalıdır:
- Neden planlama yapılması gerektiği
- Planların nasıl oluşturulacağı ve güncelleneceği
- İzleme kayıtlarının nasıl tutulacağı
- Çıktı gözden geçirme sürecinin nasıl işleyeceği
7. Adım: Pre-Assessment
SPICE assessment sürecine hazırlık amacıyla resmi değerlendirmeden önce mutlaka bir pre-assessment gerçekleştirilmelidir. Pre-assessment, firmanın gerçek hazırlık düzeyini ortaya koyar ve kalan eksikliklerin kapatılmasına imkân tanır.
Seviye 2 Assessment Sürecinde Sıkça Sorulan Sorular
Kaç proje kanıt olarak sunulmalıdır?
Genellikle en az iki farklı projeden elde edilen kanıtlar sunulması önerilmektedir. Bu, süreçlerin tek bir projeye özgü olmadığını ve tekrarlanabilir biçimde uygulandığını gösterir.
Kanıtlar ne kadar eski olabilir?
Kanıtların mümkün olduğunca güncel olması tercih edilir. Genel uygulama olarak son bir yıl içinde üretilmiş kanıtlar kabul edilebilir sınırlar içinde değerlendirilmektedir.
Assessment ne kadar sürer?
Kapsama alınan süreç sayısına göre değişmekle birlikte Seviye 2 assessment’ı genellikle iki ila beş gün arasında tamamlanmaktadır.
Seviye 2’den Sonra Ne Gelir?
Seviye 2’yi başarıyla tamamlayan firmalar için bir sonraki hedef SPICE Level 3 gereksinimleri çerçevesinde Seviye 3’tür. Seviye 3’te süreçler artık yalnızca proje bazında planlanıp yönetilmekle kalmayacak; organizasyon genelinde standartlaşmış bir yapıya kavuşacaktır.
Seviye 2’den Seviye 3’e geçiş için hazırlıkların Seviye 2 süreçleri olgunlaşır olgunlaşmaz başlatılması önerilmektedir.
Seviye 2 Belgesinin Kamu İhalelerindeki Değeri
ISO 15504 kamu ihalelerinde nasıl kullanıldığı incelendiğinde Seviye 2 belgesinin Türkiye’deki kamu ihalelerinde en sık talep edilen ve en geniş kabul gören SPICE seviyesi olduğu görülmektedir. Özellikle orta ve büyük ölçekli yazılım geliştirme ihalelerinde Seviye 2 belgesi hem zorunlu yeterlilik kriteri hem de önemli teknik puan kaynağı olarak karşımıza çıkmaktadır.
ISO 15504 – SPICE hizmetlerimiz kapsamında ISO 15504 SPICE Seviye 2 belgelendirme sürecinin her adımında firmalarınıza kapsamlı danışmanlık desteği sunmaktayız.
CertivaSoft olarak ISO 15504 SPICE Seviye 2 gereksinimleri ve belgelendirme süreçleri konusunda firmalarınızın yanındayız. Blog yazılarımızı inceleyerek SPICE seviyeleri ve ISO 15504 standartları hakkında daha fazla bilgiye ulaşabilirsiniz.
